استفاده از کارشناسان خبره به عنوان مدیر پروژه/محصول

بارها با شرکت های مختلفی برخورد کرده ام که کارشناسان فنی خود را که تجربه زیادی در حوزه فنی کسب کرده اند به عنوان مدیر پروژه یا محصول و یا اسکرام مستر و یا مالک محصول انتخاب کرده اند و با این کار سعی کرده اند که جای خالی یک مدیر را در تیم پر کنند. گاهی هم به آگهی های استخدام برمیخورم که خواهان استخدام یک اسکرام مستر، مدیر پروژه، مدیر محصول و از این دست هستند با تجربه کاری حد اقل دو سال!

Using SME as Project/Product Manager
Using SME as Project/Product Manager

ارتقاء کارشناس فنی به نقش های نامبرده بالا بدون در نظر گرفتن تجربه و دانش فنی، و یا استخدام یک مدیر با میزان تجربه پایین نه تنها کمکی به تیم نمیکند بلکه مشکلات بسیار زیادی برای تیم و پروژه یا محصول فراهم مینماید. برخی از مشکلات را در ادامه مرور میکنیم.

1- ضعف در طراحی پروژه یا محصول: طراحی پروژه یا محصول اولین قدم برای ایجاد یک پروژه یا محصول موفق است. در عین حال یکی از نقطه ضعف های اغلب شرکت های کوچک و بزرگ نیز همین مسئله است که بدون وجود یک مدیر توانا و با تجربه بهبود نمی یابد. زیرا طراحی یک محصول یا پروژه علاوه بر اطلاعات فنی نیازمند دانش مدیریتی میباشد اعم از مدیریت ریسک، محدوده پروژه، و دیگر توانایی های استراتژیک میباشد که اغلب کارشناسان فنی با تجربه اطلاعات بسیار کمی از آن ها دارند.

2- ضعف عملکرد در شرایط بحرانی: اغلب پروژه ها با وضعیت بحرانی کوچک و یا بزرگ مواجه میشوند. یک مدیر با تجربه میداند که در این شرایط چگونه باید عمل کند و با تکیه به دانش فنی و استراتژیک خود بحران را مدیریت مینماید.

3- ضعف در دیدگاههای مدیریتی: یکی از نقاط قوت مدیران وجود دیدگاه های مدیریتی است که از دانش فنی به همراه تجربیات تخصصی ناشی می شود. این دیدگاه جنبه های مختلف پروژه یا محصول را در بر گرفته و موجب بالا رفتن کیفیت آن میشود. کارشناسان خبره معمولا فاقد چنین دیدگاههایی هستند و در مواجهه با حالات مختلف در پروژه  راه سعی و خطا را در پیش میگیرند که موجب پایین آمدن کیفیت خواهد شد.

موارد بالا ریشه های عمده مشکل میباشد و بسیاری  از مشکلات دیگر به آنها ها باز میگردد.

تجربیات کارشناسی برای مدیریت یک محصول یا پروژه شرط لازم است اما هرگز کافی نیست. یعنی یک مدیر علاوه بر داشتن تجربیات فنی و کارشناسی باید دانش و تجربیات مدیریتی نیز داشته باشد تا بتواند پروژه یا محصول را با موفقیت به پیش ببرد. یعنی هم دانش مدیریتی و هم تجربه مدیریتی مورد نیاز است. بنابراین نمیتوان انتظار داشت یک کارشناس خبره و باتجربه تنها با دریافت چند دوره آموزش مدیریتی یک پروژه یا محصول را به موفقیت برساند. حتی در صورتی که برای این کار انتخاب بشود مطمئنا با چالش های زیادی مواجه خواهد شد که بر روی قیمت، ارزش و کیفیت نهایی تاثیر زیادی خواهد داشت.

نکته مهم در چارت پروژه یا سازمان این است که هر یک از نقش های مدیر پروژه، مدیر محصول، مدیر فنی، معمار نرم افزار، اسکرام مستر و کلا تمامی نقش هایی که در ساختار یک پروژه وجود دارد جایگاهی منحصر به فرد در ساختار پروژه یا محصول دارد و بنا به آن جایگاه وظایف تخصصی خود را دارد. با تخصیص افراد به نقش ها بدون در نظر گرفتن وظایف تخصصی و پیشنیاز های موجود برای آن نقش، علاوه بر ایجاد سردرگمی برای نقش ها، موجب افت کیفیت پروژه یا محصول خواهید شد.