استراتژی بقا یا تاب آوری؛ سازمان در شرایط بحران به کدام نیاز دارد؟

وقتی یک سازمان وارد بحران می‌شود، معمولاً اولین چیزی که تغییر می‌کند، افق تصمیم‌گیری است. در شرایط عادی، مدیران درباره رشد، توسعه بازار، سرمایه‌گذاری، توسعه محصول و ایجاد مزیت رقابتی تصمیم می‌گیرند. اما وقتی درآمد کاهش پیدا می‌کند، نقدینگی تحت فشار قرار می‌گیرد یا دسترسی به منابع دشوار می‌شود، اولویت‌ها تغییر می‌کنند. دیگر سؤال اصلی این نیست که «چطور سریع‌تر رشد کنیم؟»؛ بلکه این است که «چطور سازمان را از این دوره عبور دهیم؟»

اینجاست که مفهوم استراتژی بقا (Survival Strategy) اهمیت پیدا می‌کند.

اما اگر بحران کوتاه نباشد چه؟ اگر محیط کسب و کار مرتباً دچار شوک شود و سازمان مجبور باشد بارها خود را با شرایط جدید تطبیق دهد، صرفاً زنده ماندن کافی نیست. سازمان باید بتواند پس از هر اختلال، خود را با شرایط جدید هماهنگ کند و همچنان توان حرکت داشته باشد.

اینجا مفهوم تاب آوری سازمانی (Organizational Resilience) مطرح می‌شود.

Survival Strategy vs Organizational Resilience
Survival Strategy vs Organizational Resilience
ادامه مطلب ...

استراتژی تاب آوری؛ فقط عبور از بحران نیست


وقتی درباره بحران صحبت می‌کنیم، اولین هدف طبیعی سازمان این است که آسیب را کنترل کند و بتواند به فعالیت خود ادامه دهد. اما یک سازمان ممکن است از یک بحران عبور کند و در عین حال برای بحران بعدی ضعیف‌تر شده باشد. اینجاست که مفهوم تاب آوری سازمانی اهمیت پیدا می‌کند. تاب آوری فقط به این معنا نیست که سازمان در برابر شوک مقاومت کند. سازمان تاب‌آور باید بتواند:

اختلال را تحمل کند، خود را با شرایط جدید تطبیق دهد و توان حرکت خود را برای آینده حفظ کند.

Resilience Strategy
Resilience Strategy
ادامه مطلب ...

استراتژی بقا؛ وقتی اولویت سازمان زنده ماندن است

در شرایط عادی، سازمان‌ها درباره رشد، توسعه بازار، سرمایه‌گذاری، محصول جدید و افزایش سهم بازار تصمیم می‌گیرند. اما گاهی شرایط به‌گونه‌ای تغییر می‌کند که سؤال اصلی دیگر این نیست: «چگونه رشد کنیم؟» بلکه سؤال به این تبدیل می‌شود:

«چگونه دوام بیاوریم؟»

کاهش شدید درآمد، بحران نقدینگی، اختلال در تأمین، از دست رفتن بازار یا محدود شدن منابع حیاتی می‌تواند سازمان را وارد چنین وضعیتی کند. در این شرایط، استراتژی بقا معنا پیدا می‌کند.

نمونه ملموس آن را می‌توان در شرایط بحران فعلی کسب و کارهای کشورمان دید. ترکیبی از تورم بالا، افت ارزش پول، محدودیت‌های تجاری، اختلال در زیرساخت‌ها و انرژی و افزایش عدم قطعیت اقتصادی می‌تواند سازمانی را که پیش‌تر بر رشد و توسعه تمرکز داشته، به نقطه‌ای برساند که اولویت اصلی آن حفظ نقدینگی، تأمین هزینه‌های جاری، نگهداشت نیروهای کلیدی و ادامه فعالیت باشد.

در این شرایط، سؤال مدیریتی ممکن است موقتاً از «چگونه رشد کنیم؟» به «کدام هزینه‌ها، محصولات و پروژه‌ها را باید متوقف یا محدود کنیم تا کسب‌وکار بتواند چند ماه آینده را پشت سر بگذارد؟» تغییر کند.

این همان نقطه‌ای است که سازمان عملاً وارد شرایط بقا می‌شود.

Survival Strategy
Survival Strategy
ادامه مطلب ...

تحول کسب و کار در شرایط بحران؛ چگونه با منابع کمتر، اجرای سازمان را حفظ کنیم؟

در شرایط بحران، رکود، تورم و محدودیت منابع، مسئله اصلی بسیاری از شرکت‌ها دیگر رشد سریع نیست؛ بلکه حفظ نقدینگی، تمرکز بر فعالیت‌های حیاتی و ادامه اجرای مؤثر است. در چنین شرایطی، تحول کسب و کارنباید به‌معنای اجرای یک برنامه بزرگ، پرهزینه و بلندمدت باشد. در چنین شرایطی نقش تحول کسب و کار این است که به سازمان کمک کند تصمیم بگیرد:

  • چه پروژه‌ها و محصولاتی باید ادامه پیدا کنند؟
  • چه فعالیت‌هایی باید متوقف یا محدود شوند؟
  • منابع محدود باید در کجا متمرکز شوند؟
  • سازمان با ظرفیت کمتر چگونه باید کار کند؟
Business Transformation in Crisis
Business Transformation in Crisis
ادامه مطلب ...