اهمیت استراتژی در مسیر رشد استارتاپ‌ها

یکی از برداشت‌هایی که گاهی در مورد استارتاپ‌ها وجود دارد این است که تدوین استراتژی را باید به زمانی موکول کرد که محصول، بازار و مدل کسب‌وکار تثبیت شده باشند. دلیلشان هم اینست که هنوز محصول یا سرویس آنها قطعی نشده و مشخص نیست در طول زمان چه تعییراتی در آن بوجود بیاید.

این دیدگاه در برخی مراحل و شرایط می‌تواند قابل‌دفاع باشد، اما اگر به این نتیجه منجر شود که استارتاپ بدون جهت‌گیری و انتخاب‌های استراتژیک حرکت کند، می‌تواند هزینه زیادی ایجاد کند.

با توجه به اینکه استارتاپ دارای عدم قطعیت‌های فراوان و منابع بسیار محدود است، اگر این موارد مورد بررسی و محاسبه قرار نگیرند حوزه تمرکز استارتاپ مشخص نخواهد شد. در نهایت با تصور اینکه استارتاپ میتواند بر روی همه بازارها و تمامی فرصت‌ها کار کند تمرکز خود را از دست داده و در نهایت شکست میخورد.

برای جلوگیری از شکست، استارتاپ ها باید به این سوال پاسخ بدهند:

ما با توجه به منابع و قابلیت‌های خود، در کجا و چگونه می‌توانیم مزیت ایجاد کنیم؟

Startup Strategy
Startup Strategy
ادامه مطلب ...

استراتژی خوب داریم؛ پس چرا اجرا نمی‌شود؟

در طول سال های گذشته گاهی با سازمان‌هایی برخورد داشته‌ام که چشم‌انداز، ماموریت، هدف و حتی استراتژی داشتند. با این حال در تصمیمات روزمره آنها اثری از اجرای استراتژی و یا دنبال کردن هدف خاصی دیده نمیشد. تیم‌ها بر روی مسائلی متمرکز بودند که ربطی به اهداف استراتژیک شرکت نداشت و محصولات و پروژه‌هایی در دست انجام بود که جایگاه آنها نسبت به استراتژی سازمان مشخص نبود.

استراتژی زمانی واقعیت پیدا می‌کند که بر روی انتخاب‌های سازمان، اولویت‌ها، تخصیص منابع و تصمیمات سازمان اثر بگذارد. بطوریکه در امور روزمره هم بتوان ردی و یا نشانه‌ای از این اثرگذاری را یافت. به طور مثال اگر در سازمانی تکمیل پروژه‌ای یا ارائه محصولی به بازار اولویت اول آن شرکت باشد، باید بتوان اولویت را در نحوه مدیریت بودجه، مدیریت منابع انسانی و دیگر مسائل مدیریتی مرتبط با آن پروژه مشاهده کرد.

اگر پروژه‌ای در شرکت در اولویت باشد ولی بودجه و منابع شرکت جای دیگری به کار گرفته شود به این معنی است که عملا آن حوزه در اولویت قرار ندارد.

سوال اساسی اینجاست: «اگر استراتژی در تصمیم‌های سازمان دیده نمی‌شود، آیا واقعاً در حال اجراست؟»

Strategy Execution Fails
Strategy Execution Fails
ادامه مطلب ...

وقتی منابع با استراتژی هم‌راستا نیستند

تدوین استراتژی فقط مشخص کردن اولویت‌ها نیست. اگر بودجه، نیروی انسانی و ظرفیت واقعی سازمان متناسب با این اولویت‌ها جابه‌جا نشوند، فاصله میان استراتژی و اجرا باقی می‌ماند.

در این زمینه تجربه تلخی از توسعه یک محصول آنلاین دارم؛ محصولی که قرار بود بخشی از مسیر رشد سازمان را شکل دهد، اما منابع متناسب با اهمیت آن در اختیار تیم قرار نگرفت. افراد کلیدی هم‌زمان درگیر چند مسئولیت و پروژه دیگر بودند، ظرفیت فنی و عملیاتی کافی وجود نداشت و بسیاری از نیازهای زیرساختی باید با همان منابع محدود قبلی پاسخ داده می‌شد.

نتیجه قابل پیش‌بینی بود: سرعت توسعه کاهش یافت، وابستگی به افراد محدود بیشتر شد، تصمیم‌ها به تعویق افتاد و فاصله میان آنچه در سطح مدیریت به‌عنوان «اولویت» مطرح می‌شد و آنچه در عمل امکان اجرا داشت، روزبه‌روز بیشتر شد.

این تجربه برای من یک نکته را روشن کرد: اگر یک اولویت استراتژیک واقعاً مهم است، باید منابع متناسب با آن نیز واقعاً در اختیارش قرار گیرد.

بسیاری از سازمان‌ها استراتژی جدید تدوین می‌کنند، اولویت‌های تازه تعریف می‌کنند و حتی برای آن‌ها KPI و OKR مشخص می‌کنند. اما یک سؤال مهم باقی می‌ماند:

آیا منابع سازمان هم متناسب با این اولویت‌های جدید تغییر مسیر داده‌اند؟

اگر پاسخ منفی باشد، احتمال زیادی وجود دارد که استراتژی فقط در اسناد و جلسات مدیریتی تغییر کرده باشد.

Resource Allocation Strategy Execution
Resource Allocation Strategy Execution
ادامه مطلب ...

هم‌راستایی؛ مشکل بسیاری از سازمان‌ها برای اجرای استراتژی

در طول سالیان اخیر با چند سازمان برخورد کردم که مشکل اجرای استراتژی داشتند؛ با اینکه اسناد استراتژی شان به خوبی اهداف را روشن کرده بود و برنامه اجرایی و نقشه راه داشتند، نتایج بسیار ناامید کننده بودند.

تجربه من نشان میدهد گاهی مسئله سازمان به‌سادگی در یکی از دو دسته «استراتژی ضعیف» یا «اجرای ضعیف» قرار نمی‌گیرد. ممکن است جهت استراتژیک روشن باشد. مدیران بدانند سازمان به کجا می‌خواهد برسد. تیم‌ها نیز مشغول کار باشند، پروژه‌ها جلو بروند و حتی شاخص‌های عملکرد مرتب گزارش شوند. اما با این حال، نتیجه‌ای که انتظار می‌رود ایجاد نمی‌شود.

در چنین شرایطی باید احتمال سومی را بررسی کرد:

  • آیا سیستم اجرای سازمان واقعاً با استراتژی آن هم‌راستا است؟
  • آیا تیم های مختلف با یکدیگر همراستا هستند؟
  • آیا تمام سازمان در یک جهت حرکت میکند؟
Strategy Execution Alignment
Strategy Execution Alignment
ادامه مطلب ...

از کجا بفهمیم مشکل سازمان، استراتژی است یا اجرا؟

وقتی یک سازمان به نتایج مورد انتظار خود نمی‌رسد، معمولاً اولین واکنش این است که مشکل را به اجرا نسبت دهیم. پروژه‌ها عقب هستند، اهداف محقق نشده‌اند، فروش پایین‌تر از انتظار است یا تیم‌ها آن‌طور که باید پیش نمی‌روند؛ بنابراین به‌سرعت این نتیجه شکل می‌گیرد که «باید اجرای بهتری داشته باشیم».

اما مسئله همیشه اجرا نیست. گاهی سازمان دقیقاً همان چیزی را اجرا می‌کند که از آن خواسته شده، ولی آنچه از ابتدا تعریف شده مبهم، متناقض یا خارج از ظرفیت سازمان بوده است. در چنین شرایطی، فشار بیشتر بر تیم‌ها یا اضافه کردن ابزارها و فرآیندهای جدید الزاماً نتیجه بهتری ایجاد نمی‌کند.

پیش از هر برنامه بهبود یا تحول، باید یک سؤال بنیادی مطرح شود: مشکل اصلی ما در استراتژی است، در اجراست، یا در اتصال میان این دو؟

Strategy vs Execution Problem
Strategy vs Execution Problem
ادامه مطلب ...