در شرایط بحران، رکود، تورم و محدودیت منابع، مسئله اصلی بسیاری از شرکتها دیگر رشد سریع نیست؛ بلکه حفظ نقدینگی، تمرکز بر فعالیتهای حیاتی و ادامه اجرای مؤثر است. در چنین شرایطی، تحول کسب و کارنباید بهمعنای اجرای یک برنامه بزرگ، پرهزینه و بلندمدت باشد. در چنین شرایطی نقش تحول کسب و کار این است که به سازمان کمک کند تصمیم بگیرد:
تحول کسب و کار مفهومی گستردهتر از اجرای یک پروژه تغییر، استقرار یک ابزار مدیریتی یا بهبود یک فرایند مشخص است. وقتی از تحول کسب و کار صحبت میکنیم، منظور مجموعهای از تغییرات هدفمند و هماهنگ در اجزای اصلی سازمان است که توان آن را برای اجرای استراتژی، سازگاری با شرایط جدید و خلق ارزش پایدار افزایش میدهد.
این تحول ممکن است بخشهای مختلفی از سازمان را دربرگیرد؛ از استراتژی و مدل کسب و کار گرفته تا ساختار سازمانی، فرایندها، فناوری، منابع انسانی، فرهنگ، تجربه مشتری و شیوه تصمیمگیری. به همین دلیل، تحول کسب و کار معمولاً یک حوزه تخصصی واحد نیست و یک مشاور نیز لزوماً تمام ابعاد آن را به تنهایی پوشش نمیدهد.
تحول کسب و کار اصطلاحی است که در سالهای اخیر زیاد استفاده میشود، اما همیشه معنای روشنی ندارد. گاهی تحول کسب و کار با تحول دیجیتال اشتباه گرفته میشود. گاهی آن را معادل استقرار Agile، بازطراحی ساختار سازمانی، اجرای OKR یا بهبود فرایندها میدانند. در برخی سازمانها نیز هر پروژه بزرگ تغییر، با عنوان تحول کسب و کار معرفی میشود.
اما تحول کسب و کار چیزی فراتر از اجرای یک پروژه یا استقرار یک ابزار جدید است. تحول کسب و کار زمانی اتفاق میافتد که سازمان بهصورت هماهنگ، نحوه تعیین اولویتها، تصمیمگیری، تخصیص منابع، خلق ارزش، اجرای کار و یادگیری از نتایج را تغییر دهد تا بتواند به نتایج بهتر و پایدارتر دست پیدا کند.
به بیان سادهتر:
تحول کسب و کار یعنی ایجاد تغییرات هدفمند و هماهنگ در اجزای اصلی سازمان؛ از جمله استراتژی و اولویتها، مدل تصمیمگیری و حکمرانی، ساختار و نقشها، تخصیص منابع و مدیریت پورتفولیو، محصولات و خدمات، فرایندهای اجرایی و تحویل، قابلیتهای افراد و تیمها و زیرساختهای فناوری و داده.
هدف از این تغییرات، صرفاً بهبود جداگانه هر بخش نیست؛ بلکه افزایش توان کل سازمان برای اجرای استراتژی، خلق ارزش برای مشتری و دستیابی به نتایج قابلاندازهگیری است.
